Ludii arbori — Boomverzorging en -advies

— Turkse eik (Quercus cerris)

Hoe en op welk moment van het jaar gesnoeid dient te worden hangt af van de boomsoort en het resultaat dat bereikt wil worden. Bij snoeiwerk wordt er altijd rekeningen gehouden met eventuele beplanting of bebouwing rondom, met aangepaste touwtechnieken om takken of delen van de boom af te vangen wordt schade vermeden.

Onderhoudssnoei

Een tak die tegen het venster schuurt of 'topzware takken' die een gevaar vormen voor uitbreken, het zijn maar twee voorbeelden van wat doorgaans tot een onderhoudssnoei behoort. Deze snoei wordt in het groeiseizoen uitgevoerd, tussen juni en oktober, zodat de boom deze snoeiwondes actief kan afgrendelen tegen ziektes en plagen en er geen reactiegroei is. Ook dood hout verwijderen hoort bij deze snoeivorm.

Begeleidingssnoei

Een nieuw aangeplante boom wordt voor het eerst gesnoeid vanaf het moment dat deze een duidelijke wortelgroei maakt, meestal 2 of 3 jaar na het aanplanten ervan. Om deze boom te begeleiden naar het beoogde eindbeeld gaan we jonge bomen snoeien. Het beoogde eindbeeld kan heel verschillend zijn, een vrijstaande boom kan takken hebben tot op de grond, terwijl bij een dreef de bomen juist 'opgekroond' dienen te worden om verkeer te kunnen laten passeren. Ook 'probleemtakken' worden op dit moment tijdig weggehaald, dit zijn takken die op termijn het eindbeeld kunnen bemoeilijken en zelfs de veiligheid van de boom in gevaar kunnen brengen.

Fruitsnoei

In tegenstelling tot andere bomen is het bij (sommige) fruitbomen wel noodzakelijk om deze periodiek te snoeien. Appel- en perelaars hebben bijvoorbeeld een luchtige kruin nodig om goed fruit te kunnen produceren zonder dat er zich ziektes of plagen ontwikkelen. Fruitsnoei kan afhankelijk van de noodzaak in de winter of in de zomer worden uitgevoerd.

Mogelijke “gebreken”

De aanwezigheid van holtes of een vruchtlichaam van een schimmelaantasting hoeft niet onmiddellijk een reden te zijn voor paniek. Wel is het belangrijk de aantasting te identificeren om mogelijk veiligheids- of gezondheidsrisico's uit te kunnen sluiten.

Boomveiligheidscontrole en inventarisatie

Indien u bomen heeft staan waar een defect aan is of een ziekte of schimmel op zit, kan met een boomveiligheidscontrole (Visual Tree Assessement) het toekomstperspectief van de bomen onderzocht worden. Daarbij wordt gekeken naar conditie, eventuele defecten, zwaktes en risico's en de nodige maatregelen voorgesteld.

Bij grotere bomenbestanden of bij geplande bouwwerken in de nabijheid van bomen is inventarisatie de eerste stap. Bij de inventarisatie wordt elke boom afzonderlijk op locatie gemarkeerd en wordt voor elke boom een boomveiligheidscontrole uitgevoerd. Op deze manier krijgt u zich op de diversiteit van uw bomenbestand en wordt het beheer en behoud ervan overzichtelijk, efficiënter en daardoor ook goedkoper.

Stabiliteitsonderzoek (Trekproef)

Door onvoorzichtigheid of onwetendheid wordt de groeiplaats van bomen vaak ernstig verstoord door zware machines of zelf graafwerkzaamheden. Het beschadigen van gestelwortels kan infecties tot gevolg hebben die de toekomst en de stabiliteit van de boom in gevaar brengen. Om na te gaan wat de stabiliteit van de boom is, zeker op hoog-risico locaties zoals naast een huis of weg, voeren we een trekproef uit.

Bij een trekproef worden sensoren op de stam en stamvoet geplaatst en wordt er met behulp van een staalkabel kracht uitgeoefend op de boom. De verzamelde data wordt daarna geëxtrapoleerd en geanalyseerd om een beeld te krijgen van de stabiliteit van de boom onder zware windcondities. Bij twijfel over de stabiliteit kan in veel gevallen de trekproef helpen om de boom te behouden en gepaste maatregelen ervoor te vinden.

Knotbomen en hakhoutbeheer heeft een lange traditie in België en het is nog steeds een deel van ons landschap. Bij knotten wordt de boom periodiek op een bepaalde hoogte telkens terug op stam gesnoeid, vaak is dit ongeveer op 2 meter hoogte. Hakhoutbeheer lijkt daar erg op, maar daarbij word de boom tot net boven de grond teruggezet, dit zie je vaak langs wegen en snelwegen. Zowel knotten als hakhout worden en werden voornamelijk voor houtproductie op deze manier beheerd. Eik in hakhoutbeheer werd bijvoorbeeld lang geteeld voor het gebruik van de schors als looimiddel voor leder.

— Gekandelaarde Linde (Tilia x europaea)

Kandelaren is een variatie op knotten, waarbij hoger in de boom de gesteltakken op knot worden gezet (kandelaar). Dit is een aanvaardbare beheersmethode, zeker op plaatsen met beperkte ruimte (smalle straten), maar wordt vaak te pas en te onpas gedaan bij volwassen bomen, omdat 'de boom te groot wordt'. Een volwassen boom op deze manier reduceren met zeer grote snoeiwondes tot gevolg heeft enkel een onveilige en ongezonde boom tot gevolg.

Standplaatsverbetering

In vele gevallen staan bomen in een tuin omgeven door gazon, het verdichten en verarmen van de bodem door het maaibeheer en de betreding kan op termijn tot problemen leiden zoals een achteruitgang van de conditie van de boom. Ook een slechte afwatering of bodemstructuur kunnen tot problemen leiden zoals wortelrot of nutriëntentekort.

Bij een standplaatsverbetering gaan we de bodemstructuur analyseren door een profielboring te maken en dit visueel te bestuderen. De maatregelen die we daarna kunnen nemen zijn divers, maar in het algemeen komen ze steeds neer op het herstellen van een natuurlijke cyclus. De groeiplaats wordt zo veranderd dat het vallend blad en eventueel dood hout kan blijven liggen, het gazon wordt daarbij minder frequent gemaaid of maakt plaats voor vaste planten en voorjaarsbloeiers.

Een standplaatsverbetering is niet enkel goed voor de boom, vaak zorgt het ook voor meer biodiversiteit en kleur in de tuin.

— Dynamische kroonverankering in een Groene trompetboom (Catalpa bignonioides)

Om verschillende redenen kan het nodig zijn om bepaalde delen van de kroon van een boom te verankeren. Het uitbreken en/of eventuele schade ervan kan daarmee vermeden worden. Kroonverankering gaat zo goed als altijd gepaard met snoei om de windbelasting en gewichtsbelasting van het fragiele deel te verminderen. Welke soort verankering dient te gebeuren moet telkens ter plaatse worden onderzocht, afhankelijk van het defect in de boom, de omgeving en de eventuele schade die het uitbreken ervan zou kunnen aanrichten aan de boom en zijn omgeving. In deze situatie is het raadzaam om via email contact op te nemen met foto's van de boom, zowel vanop afstand als dichtbij.

Het plaatsen van een kroonverankering dient telkens goed doordacht te worden, maar het kan de levensduur van bomen garanderen en verlengen. In vele gevallen is het plaatsen van een kroonverankering een kleine ingreep die weinig kost voor het resultaat dat ermee geboekt wordt.

— Dunning in een bos in Toscane

Indien de boom een veiligheidsrisico vormt of om een andere reden verwijderd dient te worden kan deze geveld worden. Het vellen van bomen is in de meeste gevallen vergunningsplichtig, afhankelijk van de omvang en de locatie van de boom. Voor informatie omtrent de vergunningsplicht of de noodzaak tot vellen kans je me steeds telefonisch of via email bereiken.

— Demonteren van een Zilverspar (Abies alba)

Vellen of demonteren?

Wanneer de boom in een bepaalde richting in zijn geheel zou kunnen vallen —bijvoorbeeld in een bos of grote tuin— kunnen we de boom vellen. In moeilijkere situaties waarbij dit niet mogelijk is, breken we de boom stuk voor stuk af, hierbij spreken we van demonteren. Wanneer onder de boom obstakels staan die niet verplaatst kunnen worden, gebruiken we touwen om elk deel van de boom af te vangen, zodat niets ongecontroleerd naar beneden valt.

Indien er na storm of hevige wind, schade is aan uw bomen of ongerustheid erover kan u me vrijblijvend contacteren. Om schade te voorkomen kan een onderhoudssnoei nodig zijn om breuk gevoelige takken te verlichten en de kans op uitbreken te verkleinen. Indien toch schade werd gemaakt, kan na het eventueel opruimen ervan, bekeken worden wat de impact hiervan is op de toekomst van de boom en of er eventueel bijkomende maatregelen nodig zijn.

De keuze voor de juiste boomsoort hangt sterk samen met de standplaats, de bodemsoort en -vochtigheid. Aan de hand van die omgevingsfactoren kunnen verscheidene boomsoorten voorgesteld worden. De keuze voor een juiste boomsoort is cruciaal om op lange termijn van een boom te kunnen genieten die gezond, mooi en veilig is.

Diensten